Gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesi kapsamında ceza uygulanmasını gerektiren bir neden olarak kabul edilemez.

Sirküler No: 26/06

T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü

Sayı : E-85593407-172.01.01-00117641216

Konu : 2019/1 Sayılı Genelgenin İptali

09.01.2026 / 117641216
İSTANBUL GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgi: a) 20.06.2025 tarihli, 110452614 sayılı Dağıtımlı yazımız.

b) 24.09.2025 tarihli, 113485851 sayılı yazınız.

İlgi (b)'de kayıtlı yazınızda özetle; 2019/1 sayılı Genelge'nin iptaline dair kararın tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri'ne duyurusunun yapıldığı 20.06.2025 tarihinden sonra, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235 inci maddesi kapsamında işlem tesis edilip edilmeyeceği, ayrıca bu tarihten önce düzenlenen ve itiraz edilen gözetim kaynaklı ceza kararlarına dair ne tür değerlendirme yapılacağı hususlarında tereddüt hasıl olduğu ifade edilmiş olup; Bölge Müdürlüklerinin konuya ilişkin talimatlandırılması talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, Danıştay 7. Dairesinin 26.11.2024 tarihli ve E:2024/2206, K:2024/4870 sayılı Kararı ile 2016/9 sayılı Genelgeye atıf yapan "Kıymet Kriterli Gözetim Uygulaması" konulu 22.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Genelge'nin iptaline karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararında " ... Dava konusu Genelge'de idari yaptırım olarak söz edilen 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fikrasının (c) bendi uyarınca ithal edilen eşya nedeniyle para cezası uygulanabilmesi için; 1) ithale konu eşyanın lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması, 2) ithal edilen eşyanın uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi değilmiş gibi beyan edildiğinin yahut ithalata ilişkin herhangi bir uygunluk veya yeterlilik belgesi alınmadan söz konusu belgelerin alındığı izlenimi uyandırılmak suretiyle beyanda bulunduğunun saptanması, 3) eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması ve kuralda belirtilen hukuka aykırılıkların idarece yapılan muayene, denetleme ve kontrol sonucunda ortaya çıkarılmasına bağlı olup, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen ancak anılan maddede sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi madde uyarınca ceza kesilmesini gerektiren neden olarak kabul edilemez ... " ifadelerine yer verilmiştir.

Mezkur Karar sonrası Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar çerçevesinde;

Gümrük Yönetmeliği'nin 180 inci maddesi kapsamında yapılan kontrollerde, beyan edilen kıymetin ilgili gözetim tebliğinde belirtilen değere ulaşmaması durumunda, Gümrük Kanunu'nun 74 üncü maddesi gereğince yükümlüden gözetim belgesi istenebileceği, belge ibraz edilmediği durumda herhangi bir cezai işlem tesis edilemeyeceği, yine teslimden sonra yapılan kontroller sonucunda, eşyanın Gözetim veya Kayıt Belgesine tabi olduğunun ve bu şartın karşılanmadığının anlaşılması halinde Gümrük Kanunu'nun 235 inci maddesi uyarınca işlem yapılamayacağı, ancak kesinleşmiş bulunan ceza kararları ile ilgili tahsil işlemlerinin ilgili mevzuatına göre devam edilmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür