Dolaşım Belgelerinin Sonradan İbrazı ve Usulsüzlük Cezası Uygulaması
27 Ocak 2026
GÜMRÜK HABERLERİ
Sirküler : 2026-12
T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan E-20117910-163.99-00118171930 sayılı “Dolaşım Belgelerinin Sonradan İbrazı – Usulsüzlük Cezası” konulu yazıya istinaden;
Bakanlığa intikal eden olaylardan, A.TR Dolaşım Belgesi ve EUR.1 Dolaşım Belgesi gibi tercihli menşe ispat belgelerinin ilgili mevzuatı kapsamında “sonradan verilmiştir” ibaresiyle düzenlenerek gümrük beyannamesine eklenmesi halinde, bazı gümrük idarelerince beyannamede düzeltme gerekçesiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 241’inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında usulsüzlük cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.
Ancak ilgili mevzuatta;
- A.TR ve EUR.1 gibi tercihli menşe ispat belgelerinin, eşyanın ihracı sırasında unutulma, hata, ihmal,
- teknik nedenlerle reddedilme veya
- özel şartlar sebebiyle
ihracattan sonra da düzenlenebileceği açıkça hüküm altına alınmış olup, “sonradan verilmiştir” ibaresiyle düzenlenen bu belgeler için herhangi bir usulsüzlük cezası öngörülmemiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 241/1 maddesinde; usulsüzlük cezasının ancak ilgili fiilin mevzuatta açıkça düzenlenmiş olması kaydıyla uygulanabileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, Gümrük Yönetmeliği’nin 584’üncü maddesi ile Ek-82 listesinde, ayrıca Bakanlıkça yayımlanan diğer Yönetmelik ve Tebliğlerde, sonradan ibraz edilen A.TR ve EUR.1 belgelerine ilişkin cezai bir fiil tanımı bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 2019/36 sayılı Genelge ile; geri verme/kaldırma işlemleri sonrası ortaya çıkan durumun beyannameye yansıtılması amacıyla yapılan düzeltmelerin, yükümlüye atfedilebilecek bir usul ihlali kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği ve bu nedenle Gümrük Kanunu’nun 241/1 maddesi kapsamında usulsüzlük cezasına tabi tutulamayacağı açıkça ifade edilmiştir.