2026 Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri – TAREKS Kapsam Dışı Beyan ve Fiilî Denetim Süreci

Sirküler : 2026 /01

2026 yılında yürürlüğe giren Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri ile birlikte, TAREKS kapsam dışı beyan süreçleri ve fiilî denetim uygulamalarında önemli değişiklikler yapılmıştır.

Önceki yıllarda yürürlükte olan Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğlerinde;

• GTİP itibarıyla Tebliğ kapsamında yer almakla birlikte, ilgili GTİP karşısında belirtilen standartlar kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça denetimi hedeflenmeyen ürünler için kapsam dışı beyanın ilgili gümrük idaresine yapılacağı,
• Gümrük idaresince ürünün Tebliğ kapsamında olduğuna karar verilmesi halinde, kapsam değerlendirmesinin ilgili denetim birimince yapılacağı,
• Gümrük idaresine kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin ithalatında, Tebliğlerde belirtilen 23 haneli TAREKS referans numarasının, ithalatçı firma tarafından gümrük beyannamesinin 44 no’lu hanesine kaydedileceği,

hükümleri yer almaktaydı.

Ancak 2026 yılında geçerli olan Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri ile birlikte bu hükümler kaldırılmış ve yeni bir uygulamaya geçilmiştir. Yeni düzenlemeye göre;

Başvuru konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı beyan, ithalatçı firma tarafından doğrudan TAREKS başvuru sürecinde ilgili denetim birimine yapılacaktır.

Bu çerçevede;

• GTİP olarak Tebliğlerde yer almakla birlikte, karşısında belirtilen standartlar kapsamına girmeyen ürünler için kapsam dışı beyanlar artık gümrük idaresine değil,
• Doğrudan yetkili denetim kurumuna yapılacak,
• Ürünün ilgili teknik düzenleme kapsamında olup olmadığına ilişkin değerlendirme yetkili denetim birimi tarafından gerçekleştirilecektir.

Ayrıca, TAREKS kapsamında fiilî denetime yönlendirilen başvurularda, eşyanın ilgili teknik düzenleme kapsamına girip girmediği denetim birimi tarafından kontrol edilecektir. Yapılan inceleme sonucunda;

• Teknik mevzuat kapsamında olmadığı tespit edilen eşyalar, “Kapsam Dışı – Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılacaktır.
• Ancak ithalatçı tarafından kapsam dışı olarak beyan edilen eşyalar, ilk ithalat işleminde fiilî denetime sevk edilecektir.
• Daha sonraki ithalatlarda ise, risk analizi ve geçmiş denetim sonuçları esas alınarak, eşyanın fiilî denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceği belirlenecektir.

Bu kapsamda yapılan değişikliklerin, özellikle uygulamanın ilk dönemlerinde başvuru süreçlerinin uzamasına, fiilî denetim sayısında artışa ve yetkili denetim birimlerinde yoğunluğa sebep olabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle ithalat süreçlerinde zaman planlamasının buna göre yapılması ve TAREKS başvurularının eksiksiz ve doğru şekilde hazırlanması önem arz etmektedir.